Kına Gecesi Şarkıları: 13 Türkü ve Yöreleri
Kına gecesi şarkıları: Yüksek Yüksek Tepelere'den Kınayı Getir Aney'e 13 türkü, yöreleri, yöreden yöreye değişen söyleyiş ve gecede yerleştirme önerileri.

Kısa cevap: Kına gecesinin şarkılarını kına türkülerinden seçin, yani gelinin evden ayrılışını ve anneye seslenişini anlatan, gelini ağlatmak için söylenen türkülerden. TRT arşivinde bu türden 75 kayıt var. Gelinle iki üç tanesini önceden belirleyin, gerisini gecenin akışına göre ekleyin.
Çalgıcıya ya da DJ'e verilecek listeyi hazırlarken türkünün adını bilip yöresini bilmemek işi zorlaştırır, çünkü aynı adı taşıyan iki ayrı türkü bile var.
Türkü türkü, yöre yöre
Kına türküsü Edirne'den Hatay'a, Erzurum'dan Muğla'ya kadar pek çok yörede söyleniyor. Listeye aldığımız 13 örneği yöreleriyle birlikte not edin.
| Türkü | Yöre |
|---|---|
| Yüksek Yüksek Tepelere | Edirne |
| Kınayı Getir Aney | Doğu Anadolu |
| Getirin Kına Yakalım | Muğla, Fethiye |
| Getirin Kına Yakalım (ayrı bir türkü) | Karabük, Safranbolu |
| Bazarda Bal Var Gelinim | Muğla, Fethiye |
| Vurun Gelin Kınasın | Edirne, Uzunköprü |
| Oy Gelin Kınan Kutlu Ola | Hatay, Antakya |
| Altın Tas İçinde Kınam Ezdiler | Kütahya |
| Kınayı Ezerler Tasda | Erzurum |
| Kınaya Gel Kınaya | Erzincan, Kemaliye |
| Gelini Getirdiler | Şanlıurfa |
| Atladı Çıktı Eşiği | Nevşehir, Hacıbektaş |
| Damat Beyi Yandıralım | Ankara, Elmadağ |
Yüksek Yüksek Tepelere, kına gecelerinde en çok söylenen üç örnekten biri sayılan bir ayrılık türküsü. Öte yandan Damat Beyi Yandıralım erkek kınası türküsü olarak kayıtlı. Damadın kınasını ayrıca yapacaksanız, listeye onu ekleyin.
Getirin Kına Yakalım adıyla iki ayrı türkü kayıtlı, biri Fethiye'den, biri Safranbolu'dan. Çalgıcıya yalnız adı söylerseniz yanlış ezgiyi çalabilir, o yüzden hangisini istediğinizi yöresiyle birlikte söyleyin. Kınayı Getir Aney'in yöresi ise kaynağa göre değişiyor: TRT kaydında Doğu Anadolu yazıyor, ama türkü Isparta ve çevresinde de kına gecelerinde yaygın olarak söyleniyor.
Aynı gece, farklı sesler
Kırklareli'nde kına gelinin ellerine ve ayaklarına yakılırken yüzüne renkli bir krep örtülür. Darbuka eşliğinde de gelinin evden ayrılışını, gurbete ya da başka bir köye gidişini anlatan türküler söylenir, gece oyunlarla sürer. Giresun'da ise kına gecesi tef çalan bir kadının idaresinde geçer: gelinin eli açılırken bahşiş verilir, dua edilir ve annesine seslenen, evden ayrılma hüznünü anlatan bir türkü okunur.
Amasya'da kına cumartesi akşamı kız evinde yapılır. Geline kına yakılırken kına türküleri ve ilahilerle gelin ağlatılır, kınayı almaya da damat tarafı davul zurnayla gelir. Ankara'nın Elmadağ ilçesinde kına alayı davul zurnayla kız evine gider, gelini ve annesini ağlatmak için de yanık sesli bir kadın kına türküsü söyler. Damadın kınasında ise kız evinde bırakılan davul zurna oğlan evine gelir. Ama Çukurova'da tablo başka: kına ağıtlarını yalnızca kadınlar söyler, çoğunlukla çalgı da eşlik etmez. Başa, bu işe yatkın orta yaşlı bir kadın geçer.
Isparta çevresinde kına anında söylenenlere gelin okşama, damat okşama denir. Gelin ve damat al bir örtünün altında ağlatılır, öğüt verilir. Kilis'te damadın kınası delikanlılarca maniler söylenerek şenlikle yakılırken, kız evinde ağıt ve ağlama vardır. Yani bir yerde gelin davul zurnayla ağlatılıyor, başka yerde çalgısız ağıtlarla. Ailenizin yöresi bunlardan hangisine yakınsa, gecenin müziği de ona benzesin.
Kendi gecenize nasıl yerleştirirsiniz
Önce gelinle oturup ağlatılmak isteyip istemediğini sorun. Kınanın bilinen düzeninde gelini ağlatmak var, ama bunu gelinin isteğine göre kurmak sizin elinizde. Gelin evet derse, ağırbaşlı bir ayrılık türküsüyle başlayın. Kınayı yakmadan hemen önce söylenecek türküyü ise aile büyüklerine bırakın, onlara kendi yörelerinde kınada ne söylendiğini de sorun. Verdikleri ad bu 13 türküden biri olmayabilir, o zaman listeye onu da ekleyin.
Gelin girişini ve kına yakma anını bir sıraya yazın, türküleri bu sıranın içine yerleştirin. Gelin salona bindallıyla girecekse, bindallı seçiminde de yöre farkı olduğunu unutmayın. Türkülerin yerini belirlerken kına gecesi nasıl yapılır akışını temel alın. Kınadan sonra çalgı hızlandığı için o bölümün listesini düğün oyun havaları rehberinden çıkarın, türkü listesiyle çalgıcıya tek kağıtta verin.
Tefli bir kadın ekibi, canlı ses ya da DJ arasında seçim yaparken düğünde DJ mi orkestra mı kararındaki ölçüleri kınaya da uygulayabilirsiniz. Kınayı salonda yapacaksanız, dışarıdan çalgıcı getirip getiremeyeceğinizi teklif aşamasında sorun. Ayrıca mikrofon ve tef için aynı soruyu sorun. İstanbul'da kına yapabileceğiniz salonları ilçeye göre daraltırken, bu soruları her mekana aynı sırayla yöneltin. Teklifleri karşılaştırırken kına mekanı fiyatlarını da göz önünde tutun.
Sıkça sorulan sorular
Kına gecesinde hangi türküler çalınır?
Yüksek Yüksek Tepelere, Kınayı Getir Aney, Getirin Kına Yakalım, Bazarda Bal Var Gelinim, Vurun Gelin Kınasın ve Oy Gelin Kınan Kutlu Ola ile başlayabilirsiniz. Ancak hangisinin çalınacağı ailenin yöresine göre değişir. Ailenizde kına yakılırken ne söylendiğini büyüklerinize sorun.
Kına yakılırken hangi türkü söylenir?
Kırklareli'nde gelinin evden ayrılışını anlatan türküler, Isparta çevresinde gelin okşama, Çukurova'da çalgısız kına ağıtları söylenir. Ailenizde hangisinin söylendiğini büyüklerinize sorun, sonra çalgıcıya o türkünün adını yöresiyle yazdırın.
Kınayı Getir Aney hangi yörenin türküsü?
TRT kaydında yöresi Doğu Anadolu olarak geçiyor. Kaynaklar türküyü farklı illere bağlıyor, o yüzden bir il adı vermeyip Doğu Anadolu türküsü demek daha doğru. Isparta ve çevresinde kına gecelerinde yaygın olarak söyleniyor.





















