Evlilik İçin Sağlık Raporu: Nereden Alınır, Hangi Testler Yapılır
Evlilik için sağlık raporu aile sağlığı merkezinde alınır. Yanınıza ne alacağınız, 3 kan testi ve talasemi ile SMA taramasının sırası bu yazıda.

Kısa cevap: Rapor olmadan nikah kıyılmaz; bu yüzden başvurudan önce ikiniz birlikte, oturduğunuz bölgedeki aile sağlığı merkezine gidin. İstanbul’da evlilik raporları ücretsiz. Talasemi ve SMA taramasında kan önce erkek adaydan, gerekirse sonra da kadından alınır.
Aile sağlığı merkezine giderken yanınıza ne alırsınız
İstanbul’da işlem oturduğunuz bölgedeki aile sağlığı merkezinde başlıyor. Her biriniz yanınıza bir fotoğraf ve nüfus cüzdanı fotokopisi alıyorsunuz. Merkez bu belgelerle işlemi başlatıyor. Başvuru şahsen yapılıyor; postayla gelen başvuru kabul edilmiyor. Ancak randevuya bir başkasını göndermeyin. İkinizin de gidebileceği bir gün seçin. Gün ve saat için önce merkezi arayıp randevu durumunu öğrenin.
Aile sağlığı merkezi tek yol değil. Evlendirme Yönetmeliği raporun resmi ya da özel bir sağlık kurumundan alınabileceğini belirtiyor. Hastaneler ve özel sağlık kurumları da bu işlemi yapıyor. Kurum seçerken ücreti ve randevu durumunu önceden sormak işinizi kolaylaştırır.
Rapor evlenme dosyasına konulan belgelerden biridir. Rapor alınmazsa evlenme yapılamıyor. Medeni Kanun’da, erkek ve kadından her birinin evlenmeye engel bir hastalığı bulunmadığını gösteren sağlık raporunu evlendirme memurluğuna vermesi isteniyor. Raporun usulünü Sağlık Bakanlığı bir genelgeyle belirliyor. Akıl hastalığı bulunanların evlenmesinde tıbbi sakınca bulunmadığı resmi sağlık kurulu raporuyla belgeleniyor. Dosyadaki diğer belgeleri nikah için gerekli belgeler rehberinde topladık. Randevu için işten çıkmanız gerekebilir. Evlilik izninin kaç gün olduğu bu randevudan ayrı bir konu.
Birlikte gitmek esas, ayrı gitmek istisna
Biriniz başka bir şehirde çalışıyorsa, randevuyu aynı güne getirmek kolay olmaz; yine de rapor verilebilmesi için ikinizin de sağlık kuruluşuna birlikte gelmesi ve danışmanlığı birlikte alması esas. Farklı şehirlerde ya da farklı ülkelerde bulunmak gibi zorunlu hallerde ayrı hekimlerden de rapor alınabiliyor. İkiniz de aynı şehirdeyseniz, bu istisnaya dayanmayın, çünkü esas olan birlikte gitmek.
Danışmanlık sırayı da belirliyor. Hemoglobinopati taramasında hekim önce danışmanlık veriyor, ardından kan alınıyor. Hekime hangi tetkikleri gerekli gördüğünü ve nedenini sormak için bu görüşme iyi bir yer.
Hangi testler yapılıyor
İstanbul’da hekim gerekli görürse HIV, hepatit B-C ve VDRL için kan alıyor, göğüs filmi çekiyor. Bu testler herkese değil, hekimin gerekli gördüğü kişilere yapılıyor.
Bunlardan ayrı iki tarama var. İkisi de evlilik raporu için başvuranlara uygulanır.
Birincisi, hemoglobinopati taraması ve talasemi ile orak hücre anemisi gibi kan hastalıklarını kapsıyor. Tarama 1 Kasım 2018’den beri 81 ilde yapılıyor. Aile hekimi kanı erkek adaydan alıp ilin ya da ilin anlaştığı halk sağlığı laboratuvarına gönderiyor. Erkek taşıyıcı ya da şüpheli çıkarsa, kadına da test yapılıyor.
İkincisi, SMA taşıyıcı taraması. Program 2021’in aralık ayı sonundan beri 81 ilde yürüyor; sıra da aynı. Amaç, evlilik öncesinde ailelere genetik danışmanlık verebilmek. Erkek adayın sonucunda şüpheli bir şey yoksa, süreç orada bitiyor. Şüpheli bir sonuç çıkarsa, kadına da test yapılıyor. Doğurganlık çağını tamamlamış kadınlardan kan alınmıyor. Daha önce evlenip bu programda test verdiyseniz, test tekrar edilmiyor. SMA taraması evliyken bebek düşünüp isteyen çiftlere de yapılıyor. Nikahtan sonra da isteyebilirsiniz.
| Hemoglobinopati taraması | SMA taşıyıcı taraması | |
|---|---|---|
| Uygulanma | 1 Kasım 2018’den beri 81 ilde | 2021 aralık sonundan beri 81 ilde |
| Kan önce | Erkek adaydan | Erkek adaydan |
| Kadından kan | Erkek taşıyıcı ya da şüpheliyse | Erkekte şüpheli sonuç çıkarsa |
Taşıyıcı çıkarsa
SMA programının amacı, ikinizin de taşıyıcı olduğu durumu belirlemek. İkiniz de taşıyıcıysanız, hastalık hakkında ayrıntılı bilgi ve genetik danışma veriliyor; ayrıca doğum öncesi tanı olanakları hakkında bilgilendiriliyorsunuz. Hemoglobinopati taramasında da ikisi de taşıyıcı çıkan çiftler genetik danışmanlık için merkezlere yönlendiriliyor. Çocuk sahibi olmayı düşündüklerinde ne yapacaklarına dair de yönlendirme alıyorlar.
Bu yazı tıbbi tavsiye değildir. Sonucunuzun ne anlama geldiğini genetik danışmanlıkta hekiminizle konuşabilirsiniz.
Evlilik raporu İstanbul’da ücretsiz olduğu için bütçenizde ayrı bir kalem açmanız gerekmiyor. Rapor işi bitince geriye tarih ve mekan kalıyor. İstanbul’da düğün mekanlarına bakabilirsiniz. Düğünün diğer masraflarını da 2027 düğün masrafları listesinden kalem kalem kontrol edebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Raporu farklı bir ildeki aile hekiminden alabilir miyiz?
Ayrı hekimlerden rapor almak, farklı şehirlerde ya da ülkelerde bulunmak gibi zorunlu hallerde mümkün. İkiniz de aynı yerde yaşıyorsanız, birlikte gitmek esas. Hangi yolu izleyeceğinizi randevu almadan önce aile hekiminize sorun.
Sağlık raporu ücretli mi?
İstanbul’da evlilik raporları ücretsiz. Bu bilgi aile sağlığı merkezindeki işlem için verilmiş. Başka bir ilde ya da hastaneye veya özel bir sağlık kurumuna başvuracaksanız, ücret konusunu randevu almadan önce kuruma sorun.
İkimiz de taşıyıcı çıkarsak ne olur?
Talasemi ya da SMA taramasında ikiniz de taşıyıcı çıkarsanız, aile hekiminiz sizi genetik danışmanlığa yönlendirir. Orada çocuk sahibi olmayı düşündüğünüzde hangi yolların açık olduğu anlatılır.






















