Mehir Nedir: Muaccel ve Müeccel Mehir, Miktarı ve Mehir Senedi
Mehir nedir, zorunlu mu, ne kadar olmalı? Muaccel ve müeccel mehir, 4 mehir türü, yazılı mehir senedi ve boşanmada mehir istemek tek yazıda.

Kısa cevap: Mehir, nikahla birlikte erkeğin eşine vermeyi üstlendiği para ya da maldır. Nikah sırasında peşin verilebilir ve ileri bir tarihe de bırakılabilir. Bırakılan kısmı senede yazdırın, çünkü ertelenmiş mehrin hukuken geçerli olması yazılı olmasına bağlı. Miktarı aileler kendi aralarında belirliyor.
Mehir ne demek, başlık parasından farkı ne
Mehir sözlükte ücret demek. Nikah akdinin sonucu olarak kocanın karısına ödemek zorunda olduğu para ya da mal bu adı taşıyor. Türkçede daha çok mihr biçiminde de kullanılıyor. Mehir ne demek diye aradığınızda ikisiyle de karşılaşabilirsiniz.
Mehri kızın ailesine ödenen başlıkla karıştırmayın. İslam öncesi dönemde mehir kızın velisine ödeniyor, kadın bundan pay almıyordu. Mehir ise eşe, yani kadına verilir. Eski kalın uygulaması mehre yerini bırakmış. Ama başlık ve ağırlık gibi adlarla ayrı bir gelenek olarak sürmüş.
Nişanda takılan yüzük ve bilezik de mehir sayılmaz; o takıların kimin tarafından alındığı ayrı bir konu ve nişanda ne takılır rehberinde anlatılıyor. Mehir nikah akdine bağlı bir yükümlülük.
Muaccel mi müeccel mi, müsemma mı misil mi
Mehir türlerini iki soruya ayırıyor: miktar belirlendi mi, ödeme ne zaman yapılacak?
| Tür | Neyi belirler | Ne demek |
|---|---|---|
| Müsemma | Miktar | Nikahta miktarı belirlenen mehir. |
| Misil | Miktar | Miktar belirlenmemişse ya da belirleme geçersizse, kadının akrabaları arasında aynı konumdaki kadınların aldığı miktar esas alınır. |
| Muaccel | Zaman | Peşin ödenen mehir. |
| Müeccel | Zaman | İleri bir tarihe bırakılan mehir. Tarih belirlenmişse o gün, belirlenmemişse nikah sona erince ödenir. Ölümde mirastan karşılanır. |
Mehrin tamamını nikah sırasında verebilirsiniz. Dilerseniz bir kısmını, hatta tamamını sonraya bırakabilirsiniz. Bir kısmının peşin, kalanının ise ertelenmiş olması yaygın görünüyor.
Ertelenmiş kısım yıllar sonra gündeme geleceği için en çok dikkat isteyen kısım. Tarih yazmazsanız ödeme nikah sona erince, yani boşanmada veya ölümde isteniyor. Daha erken bir vade istiyorsanız tarihi senette açıkça yazın.
Mehir zorunlu mu, ne kadar olmalı
Nikahta miktar konuşulmadıysa mehir ortadan kalkmıyor. Hanefi mezhebine göre mehir nikahın bir sonucu. Nikahta belirlenmese, hatta verilmeyeceği şart koşulsa bile kadın mehre hak kazanır. Belirlenmemişse yukarıdaki tabloda gördüğünüz mehr-i misil esas alınıyor.
Mali değeri olan her şey mehir olabilir ve yalnız parayla sınırlı değil. Ne kadar olacağına aileler karar veriyor. Mezhepler alt ve üst sınır konusunda ayrılıyor: Hanefilerde alt sınır en az 10 dirhem gümüş (dirhem eski bir ağırlık ölçüsü), Şafii ve Hanbelilerde ise alt ve üst sınır yok. Hz. Ömer üst sınır koymak istemiş ve bir kadın, Nisa Suresi'nden bir ayet gösterince vazgeçmiş.
Bu konuşmayı kız isteme akşamında mı, yoksa iki ailenin ayrı görüşmesinde mi yapacağınıza ailenizle birlikte karar verin. Konuşma hangi toplantıda olursa olsun, ertelenecek kısım için senedin yazılı olacağını baştan belirtin.
Dini nikah kıydıracaksanız, tören sırası ve şahit şartlarıyla ilgili “Dini Nikah Nasıl Kıyılır” rehberini inceleyin. Nikah başvurusu için hazırlanacak evraklar ise ayrı bir liste: nikah için gerekli belgeler.
Mehir senedi ve mahkeme: Türk hukukunda durum
Türk Medeni Kanunu, evlenirken eşlerden birinin diğerine mal ya da para vermesini, bunu vaat edip ertelemesini yasaklamıyor. Yargıtay da mehir sözleşmelerini bugün de geçerli sayıyor.
Ertelenmiş mehir, evlilik boşanma ya da ölümle bitene kadar ileriye dönük bir bağışlama vaadi sayılıyor. Borçlar Kanunu’na göre bağışlama sözü vermenin geçerliliği yazılı şekle bağlı. Ertelenmiş mehir de senede yazılmadıkça hukuken geçerli olmuyor. Konu bir ev, bir arsa gibi taşınmazsa, yazılı olması yetmiyor; resmi şekil de gerekiyor. Ayrıca senedi imzalayanın koca olması şart değil: koca dışında üçüncü bir kişinin verdiği bağışlama vaadi de geçerli.
Bir mehir senedinden doğan alacak, aile hukukundan doğan bir alacak değil, genel hükümlere dayanan bir alacak. Dava aile mahkemesinde değil, asliye hukuk mahkemesinde görülüyor. Alacağın istenebilir hale gelmesi için vadenin gelmesi ya da şartın gerçekleşmesi gerekiyor. Süre için kanunda aksi yazmıyorsa her alacak on yıllık zaman aşımına tabi.
Uyuşmazlıkta bir avukata danışın.
İstanbul’da nikahtan sonra dua ve yemek için salon arıyorsanız, düğün mekanlarını ilçe ilçe karşılaştırabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Mehir zorunlu mu?
Hanefi mezhebine göre nikahta belirlenmese, hatta verilmeyeceği şart koşulsa bile kadın mehre hak kazanır. Konuşmasanız da mehir doğuyor. Konuşuyorsanız ertelenen kısmı senede yazdırın. Ertelenmiş mehir yazılı olmadan hukuken geçerli olmuyor.
Mehir senedi nasıl yazılır?
Ertelenmiş mehir bir bağışlama vaadi sayıldığı için senedin yazılı olması gerekiyor. Senette kimin neyi ne zaman vereceği açıkça yazsın; borcu üstlenen de imzalasın. Ev, arsa gibi bir taşınmaz vaat ediliyorsa yazılı olması yetmez, resmi şekil gerekir.
Boşanmada mehir istenebilir mi?
Müeccel mehir senede yazılmışsa, vadesi gelince ya da şartı gerçekleşince istenebiliyor. Tarih belirlenmemişse mehir, nikah sona erince ödenir. Dava aile mahkemesinde değil asliye hukuk mahkemesinde görülüyor. Bu durumda bir avukata danışın.






















